6alatasaray Lisesi’ne göre büyük bir Komutan; Franchet D’Esperey kimdir?

25 Kasım 1918 günü Karaköy Limanına yanaÅŸan Fransız zırhlısından F.D’Esperey adında daha sonra Ä°stanbul Ä°ÅŸgal Komutanı olarak anılacak, Fransız Ä°ÅŸgal Komutanı iner ve ertesi gün Mekteb-i Sultaniyi ziyaret eder.

Okul müdürü Salih Arif Bey, Fransız Müdür-i Sani ( Müdür Yardımcısı ) Mösyö Blanchong ve Türk Müdür-i Sani Nedim Bey, generali kapıda karşılarlar. Ardından öğretmen ve öğrencilerin alkışları arasında konferans salonuna gelirler Okul müdürü Salih Arif Bey, d’Esperey’e ve Fransız sefirine hitaben konferans salonunda bir konuÅŸma yapar:

”Askeri meziyetleri bütün dünyaca tasdik edilmiÅŸ olan büyük bir komutanı selamlamak bizim için büyük bir bahtiyarlıktır. Vaktiyle Fransa’nın yardımlarıyla yapılan bu mektep memleketimize birçok önemli ÅŸahsiyetler yetiÅŸtirmiÅŸtir. Bu mektebin eski bir talebesi olmam hasebiyle müessesedeki uygulamaların izini takip etmeye çalıştık. Şžu dakikada yanınızda bulunan sekiz Fransız öğretmen, bu müessesenin içinde kendilerini o güzel memleketinizde imiÅŸ gibi farzetmekte olduklarını müttefik olarak zat-ı âlilerine beyan edeceklerdir…” (8 Fransız öğretmen konuda müttefiktir ama Fransa müttefik deÄŸil iÅŸgalcidir)

Salih Arif Bey’in bu konuÅŸmasından sonra öğrencilerden Hikmet Efendi de aynı mealde bir konuÅŸma yapar. Daha sonra söz alan General d’Esperey ÅŸunları söyler:

”Mektebinizin müdürü Salih Arif Bey, Fransız öğretmenlere gösterdiÄŸi kolaylık ile minnettarlığımızı kazanmıştır. Fransızlar tarafından kurulan Mekteb-i Sultani, mevcudiyetini merhum Sultan Abdülaziz’e borçludur. Sultan Avrupa’daki dengeleri kollamak suretiyle nasıl tavır alacağını pek güzel takdir edebilmiÅŸ ve Almanya ve Avusturya yerine, Fransa ve Ä°ngiltere’nin yardımını kabul etmiÅŸti. Maalesef halefleri kendisi gibi olamadılar…

Siz gençler, yeni padişahınızı takip ediniz…

Binaen-aleyh mektebin ve bilhassa müdür Salih Arif Bey’in minnettar kaldığımız bu muamelesini ilelebet unutmayacağım gibi bunu memleketimde anlatmayı bir görev addedeceÄŸim.”

Sina AkÅŸin’in ”Ä°stanbul Hükümetleri ve Milli Mücadele” isimli kitabının birinci cildinde d’Esperey’in konuÅŸması ile ilgili ÅŸu satırlar yer almaktadır:

”Ä°ÅŸin belki ÅŸaşırtıcı yönü, 25 Kasım’da 6alatasaray Sultanisini ziyaret eden resmi bir kiÅŸinin, DoÄŸu Ordusu BaÅŸkomutanı General Franchet d’Esperey’in öğrencilerin önünde yaptığı konuÅŸmada Ä°ttihat ve Terakkiyi çekiÅŸtirdikten sonra ”… Türkiye’nin gördüğü padiÅŸahların en iyi ve en münevveri bulunan ve milletini seven” padiÅŸahın, ülkesini ‘’sulh ve selamete sevk etmeye çalıştığı ÅŸu sırada, onların da, daha çok çalışarak padiÅŸaha yardım etmelerini öğütlemesiydi”

Bu konuÅŸmalardan sonra hep beraber mektep binası gezilir. Bazı yerli ve yabancı gazetecilerinde hazır bulunduÄŸu çay ziyareti tertip edilir. Ziyafetin bitiminde Salih Arif Bey’in elini sıkan d’Esperey kendisine yapılan nazik muameleyi hiçbir zaman unutmayacağını bir kez daha vurguladıktan sonra mektepten ayrılır. (1868′den 1923′ e Mekteb-i Sultani, 6alatasaraylılar DerneÄŸi, Prof Dr Vahdettin Engin – 2003 Ofset Yapımevi)

İstanbul İşgal Altında ve Acılar

Osmanlı subaylarının kılıçlarını bırakıp resim çektirdikleri, üzüntüden hastalanıp sokağa çıkamadıkları, tüm İstanbul halkının ezildiği ve kahrolduğu günlerde İşgal Komutanını ağırlamak ve ona bu tarihi konuşmayı yaptırmak ne demektir? 6alatasaray dergisinden bu sorumuza da yanıt istiyoruz. Çarpıtılmış tarih değil, kendi mensuplarının yazdığı bir kitaptan GERÇEK tarihe yanıt istiyoruz.

BildiÄŸiniz gibi, geçmiÅŸ dönemde, ”General Dumoli adında bir Fransız Komutan’ın ”6alatasaray’a iÅŸgal zamanında gösterdiÄŸi hoÅŸgörüden ötürü teÅŸekkür ettiÄŸi” konulu, elden ele dolaÅŸan bir e-posta vardı. Ve haklı olarak 6alatasaray Camiası bunu yalanlamıştı. Gerçekten öyle bir komutan yoktu.

Peki ÅŸimdi soruyoruz: F. d’Esperey kimdir? Yoksa böyle bir komutan da mı yok? Tarihe meraklı 6alatasaray dergisi ve camiasına soruyoruz. Yukarıdaki metne baktığımızda da göreceÄŸimiz gibi sadece isim karışmış ve biraz nüans farkları var. Komutanın adının Dumoli deÄŸil D’Esperey olması dışında her ÅŸey neredeyse aynı.

6alatasaray’ın Büyük Komutanı d’Esperey’in Marifetleri (!)

Yukarıda sorduÄŸumuz sorulara cevabı olmayanlara biz yardımcı olalım. Herkes her ÅŸeyi bilmek zorunda deÄŸil elbet. Ancak öğrenmemek de ayıp. 6alatasaray Dergisi’ne jestimiz olsun.

Franchet D’Esperey, 25 Kasımdaki giriÅŸini çok gösteriÅŸli bulmamış ve özellikle Ä°ngilizlere ve Türklere mesaj verecek olan 2. geliÅŸi 8 Şžubat 1919 yılında gerçekleÅŸmiÅŸtir. 7 Şžubatta Mısırdan kalkıp Ä°stanbul’a gelen Ä°ngiliz Komutan Allenby‘den sonra, 8 Şžubatta ise Fransız Komutan Franchet D’Esperey ÅŸehre çok küstahça bir gösteri ile girmiÅŸtir. Fatih Sultan Mehmet’in ÅŸehre girdiÄŸi kapıdan, surlar içerisinden beyaz bir atla, azınlıkların çılgın gösterileri arasında, Türk sancağını çiÄŸneyerek ÅŸehre girmiÅŸtir. Fatih’in Ä°stanbul’a giriÅŸine gönderme yaparak Türklere, Fatihten Pera’ya kadar düzenlenmiÅŸ zafer alayı ile de diÄŸer iÅŸgal ordularına mesaj vermiÅŸtir. d’Esperey’in giriÅŸi, o denli gürültülü ve küstahça yapılmıştır ki Süleyman Nazif’in, Hadisat’da ünlü ”Kara Bir Gün” baÅŸlıklı yazısını yazmasına yol açar. Yazı üzerine General d’Esperey çok kızar. Süleyman Nazif’i kurÅŸuna dizdirmeye kalkar. Fakat maiyetindekiler buna engel olur. ‘‘Kara Bir Gün” makalesi, sonradan hem basın hem de Ä°stiklâl Savaşı tarihimizin en meÅŸhur makalelerinden biri olacaktır (Prof.Dr. YaÅŸar AKBIYIK, M.Mücadelede Güney Cephesi – MaraÅŸ, Atatürk AraÅŸtırmaları Merkezi, 1999 – Ankara, SÄ°NA AKŞžİN, Ä°stanbul Hükümetleri Ve Milli Mücadele. Cem Yayınevi)